<strong>Pasar Waqiah Ramadan: Sejarah Salat Tarawih</strong>

Tarawih dan Sejarahnya

Saat bulan Ramadan terdapat satu salat sunah yang pelaksaannya setelah salat Isya. Namanya salat Tarawih. Pelaksanaannya biasanya berjemaah di masjid dengan jumlah dua puluh rakaat plus tiga rakaat salat Witir. Ada pula yang melaksanakannya sebanyak delapan rakaat tambah salat witir tiga rakaat. Sejarah kapan awal tarawih tertera dalam hadis berikut ini.

عَنْ عَائِشَة رَضِيَ اللهُ عَنْهَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى ذَاتَ لَيْلَةٍ فِي الْمَسْجِدِ، فَصَلَّى بِصَلَاتِهِ نَاسٌ، ثُمَّ صَلَّى مِنَ الْقَابِلَةِ، فَكَثُرَ الْنَّاسُ، ثُمَّ اجْتَمَعُوا مِنَ اللَّيْلَةِ الثَّالِثَةِ أَوِ الرَّابِعَةِ، فَلَمْ يَخْرُجْ إلَيهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ: قَدْ رَأَيْتُ الَّذِي صَنَعْتُمْ وَلَمْ يَمْنَعْنِي مِنَ الخُرُوجِ إلَيْكُمْ إلَّا أَنِّي خَشِيتُ أَنْ تُفْرَضَ عَلَيْكُمْ وَذَلِكَ فِي رَمَضَانَ.

Hadis lain juga menyebutkan:

وَحَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ بْنُ يَحْيَى أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ أَنَّ عَائِشَةَ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ مِنْ جَوْفِ اللَّيْلِ فَصَلَّى فِي الْمَسْجِدِ فَصَلَّى رِجَالٌ بِصَلَاتِهِ فَأَصْبَحَ النَّاسُ يَتَحَدَّثُونَ بِذَلِكَ فَاجْتَمَعَ أَكْثَرُ مِنْهُمْ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي اللَّيْلَةِ الثَّانِيَةِ فَصَلَّوْا بِصَلَاتِهِ فَأَصْبَحَ النَّاسُ يَذْكُرُونَ ذَلِكَ فَكَثُرَ أَهْلُ الْمَسْجِدِ مِنْ اللَّيْلَةِ الثَّالِثَةِ فَخَرَجَ فَصَلَّوْا بِصَلَاتِهِ فَلَمَّا كَانَتْ اللَّيْلَةُ الرَّابِعَةُ عَجَزَ الْمَسْجِدُ عَنْ أَهْلِهِ فَلَمْ يَخْرُجْ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَطَفِقَ رِجَالٌ مِنْهُمْ يَقُولُونَ الصَّلَاةَ فَلَمْ يَخْرُجْ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى خَرَجَ لِصَلَاةِ الْفَجْرِ فَلَمَّا قَضَى الْفَجْرَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ ثُمَّ تَشَهَّدَ فَقَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُ لَمْ يَخْفَ عَلَيَّ شَأْنُكُمْ اللَّيْلَةَ وَلَكِنِّي خَشِيتُ أَنْ تُفْرَضَ عَلَيْكُمْ صَلَاةُ اللَّيْلِ فَتَعْجِزُوا عَنْهَا

Dua hadis di atas memiliki maksud yang sama. Dari Sayidah Aisyah RA bahwasanya pada suatu malam Rasulullah saw melaksanakan salat di masjid bersama para sahabat. Awalnya makmum beliau tidak banyak. Kemudian pada hari kedua dengan hal yang sama, sahabat yang sebelumnya tidak hadir, datang sebagai jemaah salat semakin banyak. Hari ketiga juga semakin banyak lagi. Bahkan masjid sampai penuh.

Akan tetapi pada hari keempat ketika para sahabat sudah berada di masjid, Nabi Muhammad SAW tidak hadir di sana. Beliau tidak keluar rumah hingga saat salat Subuh beliau baru keluar ke masjid bersama sahabat. Lalu beliau bersabda, “Sebenarnya tidak ada yang membuatku khawatir pada malam itu, tetapi saya khawatir kalau salat ini menjadi wajib bagi kalian semua sehingga kalian tidak mampu melaksanakannya.”

Nabi Muhammad SAW juga bersabda,

مَنْ قَامَهُ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِّرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ

Dalam hadis lain juga tertera:

مَنْ قَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِّرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ

Artinya, “Barang siapa melaksanakan salat pada bulan Ramadan dengan iman dan ikhlas maka Allah akan mengampuni dosa-dosanya yang telah berlalu.”

Pada dasarnya salat tarawih disebut qiyam al-lail. Kemudian barulah istilah salat tarawih ada.

(Riki Mahendra Nur C/Mediatech An-Nur II)

Leave a Comment

Your email address will not be published.Required fields are marked *

© 2026 Mediatech An-Nur II